Beleving van pijn tijdens de bevalling, deel 2: gevolgen en preventie

[et_pb_section bb_built=”1″ next_background_color=”#000000″][et_pb_row][et_pb_column type=”2_3″][et_pb_text _builder_version=”3.16.1″]

In deel 1 van ‘beleving van pijn tijdens de bevalling’ werd besproken hoe een bevalling op hormonaal niveau verloopt en wat de mogelijke oorzaken van pijn zouden kunnen zijn. In dit tweede dit worden de gevolgen van pijn en hoe je pijn kunt voorkomen besproken.

Wat doet pijn met ons?

De gevolgen van pijn op de korte termijn

Het ervaren van veel pijn tijdens de bevalling heeft een aantal gevolgen. Op de korte termijn kunnen vrouwen die een erg pijnlijke bevalling hebben gehad meer moeite hebben zich aan te passen aan hun nieuwe situatie en zich moeilijker hechten aan hun kind dan vrouwen die weinig pijn tijdens de baring hebben ervaren (Ferber, 2005, Fowles 1998, Olde, 2006, Soet, 2003, van Son, 2005). Ook problemen in de seksuele relatie kunnen een gevolg zijn van de pijnlijke bevalling (McDonald, 2001).

Tevens kan er sprake zijn van indirecte gevolgen op de korte termijn door de toename van pijnmedicatie. Te denken valt dan aan de risico’s die de verschillende vormen van pijnmedicatie met zich meebrengen voor moeder en baby, zoals grotere kans op noodzaak van bijstimuleren van de weeën, een langere duur van de bevalling en een grotere kans op een kunstverlossing (bron). 

Een pijnlijke bevalling vergroot bovendien de kans op een posttraumatisch stress syndroom (PTSS). In één studie kwam naar voren dat 34% van de 103 vrouwen hun bevalling als traumatisch hadden ervaren. Twee van deze vrouwen ontwikkelden een PTSS en 31 vrouwen rapporteerden symptomen van een PTSS (Soet, 2003). In een recent literatuuroverzicht werd gesuggereerd dat het hierbij niet zozeer om de pijnintensiteit gaat. Het bleek dat de baring vooral een traumatische gebeurtenis was voor vrouwen die door de pijn extreme gedachten kregen als “ik ga dood” en daardoor veel angst en stress ervoeren (Olde, 2006).

 

[/et_pb_text][et_pb_divider _builder_version=”3.16.1″ show_divider=”off” /][et_pb_text _builder_version=”3.16.1″]

Gevolgen op de lange termijn

Op de lange termijn zijn deze vrouwen vaker bang voor een eventuele volgende zwangerschap (Saisto, 2003). Dit kan een reden zijn om bij een volgende baring te verzoeken om een geplande keizersnede (Saisto, 2003), hetgeen meer risico’s met zich meebrengt dan een vaginale bevalling.

Gezonde hechting is noodzakelijk voor een optimale ontwikkeling van je baby.
Problemen die hierin ontstaan en niet worden opgevangen door passende begeleiding kunnen een leven lang doorwerken en zich uiten als gedrags- en psychische problemen.

Zo vertelde onlangs een cliënt tegen mij hoe ontzetten moeilijk zij het vindt om een emotionele relatie aan te gaan met een ander. Haar moeder was kort na de bevalling opgenomen vanwege een postnatale depressie en zij heeft niet kunnen binden met haar. Ook na de opname was er nog sprake van een ‘afwezige moeder’ waardoor zij niet heeft geleerd om zich te binden met de ander. Nu tijdens de zwangerschap van haar baby is ze dit in zichzelf bewust aan het helen, wat niet makkelijk, maar ook niet onmogelijk is!

In de volgende video legt een onderzoeker uit hoe oogcontact maken met je baby al verschillende belangrijke systemen aan het werk zet waarmee je kindje in korte tijd heel veel leert over wat het is om contact te maken, hoe te reageren op verschillende gezichtsuitdrukkingen en waarom dit zoveel impact heeft op de latere ontwikkeling.

[/et_pb_text][/et_pb_column][et_pb_column type=”1_3″][et_pb_image _builder_version=”3.16.1″ src=”https://geboortenis.nl/wp-content/uploads/mdr-verdrietig-1.jpg” /][et_pb_image _builder_version=”3.16.1″ /][et_pb_image _builder_version=”3.16.1″ src=”https://geboortenis.nl/wp-content/uploads/zwangere-partner-blote-buik.jpg” /][/et_pb_column][/et_pb_row][et_pb_row][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_divider _builder_version=”3.16.1″ show_divider=”off” /][et_pb_text _builder_version=”3.16.1″]

Video

[/et_pb_text][et_pb_video admin_label=”Video Afstemmen met je baby” _builder_version=”3.16.1″ src=”https://www.youtube.com/watch?v=URpuKgKt9kg” image_src=”//i.ytimg.com/vi/URpuKgKt9kg/hqdefault.jpg” /][et_pb_text _builder_version=”3.16.1″]

Preventie “Mind over Matter”

Als we weten wat de verschillende oorzaken van pijn kunnen zijn, wat kunnen we dan doen om de pijn te voorkomen of te verminderen?

In voorbereiding op de bevalling

 

Mentale voorbereiding

Tijdens de zwangerschap kun je jezelf trainen om snel en makkelijk te ontspannen, ook wanneer de situatie niet ideaal is. Dit kan door middel van visualisatie, ademhalingsoefeningen, biofeedback, yoga, een blessingway of mindfulness. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die zich op deze manier hebben voorbereid minder heftige pijn ervaren.

Daarnaast helpt het om tijdens de zwangerschap zicht te krijgen op jouw unieke manier van omgaan met moeilijke situaties, ook wel jouw ‘copingsstijl’ genoemd.

Jouw copingsstijl kan bijvoorbeeld wegvluchten zijn en is tijdens de bevalling niet mogelijk waardoor je in paniek zou kunnen raken.

Bewustwording en trainen van een andere copingsstijl helpt je meer controle te ervaren ook wanneer het even anders loopt dan je zou willen.

Rond de bevalling en tevens tijdens de zwangerschap kunnen ook onverwerkte emoties rondom je eigen geboorte en/ of je kindertijd omhoog komen. Zoek hierbij ondersteuning indien nodig en nog belangrijker laat het er zijn want het maakt je vrij en open voor het kunnen ontvangen van je baby.

Naast het emotionele aspect is het vergroten van je kennis over het verloop van de bevalling en de meest voorkomen de interventies en opties, bij voorkeur met behulp van een geboorteplan, behulpzaam in het verkrijgen van meer vertrouwen.

Werken aan vertrouwen en verminderen van angst tijdens de zwangerschap in welke vorm dan ook draagt bij aan het ervaren van minder pijn en minder behoefte aan pijnstilling (bron: Beigi, et al., 2010; Lowe, 1991&1992; KNOV 2006).

Voor het vergroten van je vertrouwen is het bovendien belangrijk zo min mogelijk negatieve verhalen en boeken te lezen, jezelf op de hoogte te stellen van het verloop van de bevalling, te zorgen voor continue steun tijdens de bevalling (door je partner hetzij een doula of zelfstandig werkende verloskundige).

Voorbereiden op de ondersteuning die je tijdens de bevalling wilt ervaren

Ook het betrekken van je partner tijdens de voorbereiding draagt bij aan meer vertrouwen en het ervaren van minder pijn tijdens de bevalling. Het kan hem bovendien helpen als hij weet wat jij nodig hebt als het even tegenzit en bovendien wat zijn eigen copingsstijl is, zodat hij jou beter kan blijven ondersteunen en zich zekerder voelt in zijn rol als vader en partner. Mocht hij dat niet willen, kunnen of zich onzeker voelen, dan is een Doula wellicht een optie.

Gezond en soepel lichaam

Voor het goed kunnen ontsluiten heb je ontspannen bekkenbodemspieren nodig. Yoga, massage, osteopathie, fysiotherapie of craniosacraal therapie kunnen daarbij ondersteunen.  Deze therapeuten kunnen oefeningen meegeven die ontspanning en kracht bevorderen.

Naast oefeningen is het bovendien belangrijk gezond te eten, ook tijdens de bevalling. Op die manier kunnen de baarmoederspieren naar beste kunnen functioneren en ervaar je minder pijn. Een tekort aan magnesium kan bijvoorbeeld krampen veroorzaken, een mooie bron die makkelijk opneembaar is vind je hier.

Positie van de baby

Naast alles wat je voor jezelf op mentaal, fysiek en sociaal vlak kan doen is de positie van je baby ook van invloed op het verloop van de bevalling en de hoeveelheid ervaren pijn. Mocht je baby zich niet in de ideale positie bevinden (lees meer) dan kun je ervoor kiezen om craniosacraal therapie, acupunctuur of een manuele versie door de gynaecoloog te laten doen.

Tijdens de bevalling

Geef aan je zorgverleners het bij voorkeur reeds besproken geboorteplan, zodat zij op de hoogte zijn van jullie wensen. Zorg ervoor dat je continue ondersteuning hebt van je partner of eventueel een doula (lees meer).

Privacy hebben wanneer jij dat wenselijk acht is hierbij een must. Kies daarom ook voor een zorgverlener die jouw keuzes respecteert en echt luistert naar jouw wensen en meedenkt in de mogelijke opties. Controles en interventies zijn mooi wanneer nodig, maar wat prioriteit zou moeten zijn is het stimuleren van de afgifte van lichaamseigen hormonen.

In de regel ontstaan de meeste complicaties door het verstoren van dit proces en niet doordat er iets mis is met je lichaam.

Je kan jezelf ontspannen, de pijn verminderen en je weeën krachtiger maken door: massage, acupressuur, rebozo, biofeedback, mindfulness, visualisatie, water, muziek, dans, privacy, ademhalingsoefeningen, een warmtekruik, vrijen of lachen. Vrijen en lachen maken bovendien endorfinen vrij in je lichaam wat extra pijnstillend is.

Naast ontspanning en steun is actief blijven en zoveel mogelijk rechtop blijven belangrijk voor het kunnen draaien/indalen van de baby (lees meer) en ervaren van minder pijn. Wissel daarbij af van positie en dans, loop, beweeg en gebruik eventueel een geboortebal of rebozo doek.

Verder zijn er een aantal natuurlijke middelen die je kunnen ondersteunen: essentiële oliën, acupressuur, acupunctuur en homeopathie.

[/et_pb_text][et_pb_divider _builder_version=”3.16.1″ show_divider=”off” /][/et_pb_column][/et_pb_row][et_pb_row][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_text _builder_version=”3.16.1″]

Oefening diepe buikademhaling

Een mooie en simpele oefening is de diepe buikademhaling. Deze ademhalingsoefening helpt je ontspannen, in contact te komen met je kracht en vertrouwen, om te gaan met de weeën en stress van jezelf en je baby te verminderen en is in tegenstelling tot gangbare pufinstructies een ademhaling die we van nature in huis hebben, aangezien we op deze manier ademen in onze slaap.

Plaats één hand op je borst en de andere hand op je onderbuik. Haal diep adem waarbij je eerst je buik groter maakt en pas daarna je borst. Op deze manier maak je maximaal gebruik van je longcapaciteit. Adem vervolgens uit via je mond en herhaal deze ademhaling twee minuten lang. De uitademing dient hierbij twee keer zo lang te zijn als de inademing. Hoe dieper de uitademing, hoe meer vanzelf de inademing zal plaatsvinden. Als je dit een paar keer geoefend hebt en er vertrouwt mee bent kan eventueel deze oefening door middel van klanken verdere verdieping geven (lees meer).

Leg vervolgens de hand van je borst op je hart en voel je hart kloppen. Je partner kan hetzelfde doen bij zichzelf. Adem een paar keer naar je hart en laat op je uitademing je hartslag langzamer worden. Maak vervolgens met je andere hand die op je onderbuik ligt contact met jullie baby, dit kan je weer samen doen. Stel je voor hoe het hartje van jullie baby klopt. Adem er vervolgens weer naar toe, hierbij kunnen jullie eventueel oogcontact maken en samen in- en uitademen. Stel je voor hoe het hartje van jullie baby ook rustiger gaat kloppen en meer afgestemd raakt op die van jou.

Herhaal dit twee minuten en geniet samen na van dit moment!

Doe deze oefening  bij voorkeur een keer per dag, en op momenten dat je stress ervaart, je niet lekker voelt, pijn ervaart of weinig energie hebt.

[/et_pb_text][et_pb_divider _builder_version=”3.16.1″ show_divider=”off” /][et_pb_text _builder_version=”3.16.1″]

Tot slot

We kunnen een heleboel doen in voorbereiding op en tijdens de bevalling om stress en pijn te verminderen. De kans op complicaties wordt hierbij tevens drastisch verkleind, wat zowel de veiligheid van de moeder als haar baby ten goede komt. Kennis van het geboorteproces en de juiste ondersteuning is daarbij een absolute must.

Als je om wat voor reden dan ook een onveilig gevoel ervaart in het contact met je zorgverlener, of het gevoel hebt door hem/haar niet goed begrepen te worden , bespreek dit dan met je partner en vervolgens samen met de desbetreffende zorgverlener.

Iedere gynaecoloog en verloskundige wil net als jij maar 1 ding: Een gezonde mamma en een gezond kind geboren laten worden. Door samen te praten over onvrede in de communicatie, onzekerheden of het gevoel dat je door het contact met je zorgprofessional krijgt tijdens een consult, kunnen problemen voorkomen worden en verbetert de zorg die je krijgt. Leidt een gesprek niet tot verbetering waar jullie naar verlangen dan kun je ook aangeven liever door een andere specialist geholpen te willen worden waar je wel een ‘klik’ mee hebt. In de meeste gevallen zal een goed gesprek de lucht al klaren en het vertrouwen versterken waardoor het wederzijds vertrouwen zal toenemen, en dat zal straks direct pijnverlagend werken!

[/et_pb_text][/et_pb_column][/et_pb_row][/et_pb_section][et_pb_section bb_built=”1″ admin_label=”section” custom_padding=”60px||30px|” _builder_version=”3.16.1″ prev_background_color=”#000000″][et_pb_row make_fullwidth=”off” use_custom_width=”off” width_unit=”on” use_custom_gutter=”off” allow_player_pause=”off” parallax=”off” parallax_method=”on” make_equal=”off” parallax_1=”off” parallax_method_1=”off” custom_padding=”60px|||” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” background_size=”initial”][et_pb_column type=”4_4″][epic_author _builder_version=”3.16.1″ /][/et_pb_column][/et_pb_row][et_pb_row parallax_method_1=”off” custom_padding=”0px|30px|0px|30px” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” background_size=”initial” _builder_version=”3.16.1″][et_pb_column type=”4_4″][et_pb_code admin_label=”Code Opt-in” custom_css_main_element=”text-transform: uppercase;” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” background_size=”initial” _builder_version=”3.16.1″][thrive_leads id=’8332′][/et_pb_code][/et_pb_column][/et_pb_row][/et_pb_section]

3 comments

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *